Η σημασία των εμπορικών συμφωνιών για την ΕΕ
Οι χώρες της ΕΕ αποτελούν ένα ενιαίο μπλοκ απέναντι στις Τρίτες Χώρες, όσον αφορά την εμπορική πολιτική της από το 1958. Κι αυτό γιατί για δεκαετίες η ΕΕ εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το εξωτερικό εμπόριο. Συγκεκριμένα, οι εξαγωγές της αντιστοιχούν στο 95% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ. Μόνο μικρές χώρες, όπως η Σιγκαπούρη, την ξεπερνούν, με πάνω από 100% εξάρτηση από το εξωτερικό εμπόριο. Το ΑΕΠ των ΗΠΑ, που είναι ο πιο μεγάλος εμπορικός ανταγωνιστής της ΕΕ, προέρχεται μόνο κατά 15% από τις εξαγωγές.
Η εμπορική πολιτική της ΕΕ βασίζεται στην πεποίθηση ότι τόσο οι εξαγωγές όσο και οι εισαγωγές προϊόντων στην ενιαία αγορά είναι «καλές». Δεν ισχύει το στερεότυπο ότι οι εξαγωγές είναι «καλές» και οι εισαγωγές «κακές», σύμφωνα με τις Βρυξέλλες.
Αυτήν τη στιγμή, η ΕΕ έχει συνάψει 44 Συμφωνίες Ελεύθερων Συναλλαγών με 76 χώρες σε όλο τον κόσμο. Πριν από έναν μήνα, «έκλεισε» η συμφωνία με την Ινδονησία, τη μεγαλύτερη μουσουλμανική αγορά του κόσμου. Σε διαπραγματεύσεις βρίσκεται η ΕΕ με τις χώρες της Mercosur (συμφωνία 1.000 σελίδων στην τελική φάση ολοκλήρωσης), την Ουκρανία, την Ινδία, την Ταϊλάνδη, τη Μαλαισία και τις Φιλιππίνες. Σε εξέλιξη βρίσκεται και η διαπραγμάτευση με τις ΗΠΑ, αλλά με αμφίβολο αποτέλεσμα. Τέλος, προς ολοκλήρωση βαίνουν οι συζητήσεις για αναβάθμιση και ανανέωση της εμπορικής συμφωνίας με το Μεξικό.
«Ευαίσθητα» προϊόντα
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και συγκεκριμένα η Γενική Διεύθυνση Εμπορίου (DG TRADE) έχει αναπτύξει μία λογική διαπραγμάτευσης, κατά την οποία επιδιώκει να προστατεύσει κάποια «ευαίσθητα» αγροτικά προϊόντα, όπως τα ονομάζει, να πριμοδοτήσει τις εισαγωγές προϊόντων στις οποίες η Ευρώπη δεν είναι αυτάρκης και να προστατέψει τα προϊόντα με κατοχυρωμένες ονομασίες προέλευσης και γεωγραφικές ενδείξεις.
Στα «ευαίσθητα» αγροτικά προϊόντα συγκαταλέγονται το κρέας, τα γαλακτοκομικά, η ζάχαρη και το ρύζι. Δυστυχώς, το αρνητικό είναι ότι μεσογειακά προϊόντα, όπως οι ελιές, το λάδι και τα φρούτα, δεν είναι σε αυτήν τη λίστα. Στα προϊόντα που δεν έχουμε αυτάρκεια, πρώτο και κύριο είναι οι πρωτεϊνούχες ζωοτροφές (σόγια) και ακολουθούν τα λιπάσματα και έπειτα τροπικά φρούτα και καρποί (κακάο, καφές).
Στα ΠΟΠ και στα ΠΓΕ είναι ενδεικτικό ότι στη συμφωνία με τη Mercosur περιλαμβάνεται λίστα με 344 προστατευόμενες ονομασίες και γεωγραφικές ενδείξεις. Βέβαια, όπως προαναφέραμε, για κάποιες από αυτές θα υπάρξει ένα μεταβατικό στάδιο προσαρμογής. Αντίστοιχα και οι χώρες με τις οποίες διαπραγματεύεται η ΕΕ θέτουν περιορισμούς σε δικούς τους ευαίσθητους τομείς.
Τι άλλαξε από την COVID-19 και μετά
Μέχρι και το 2020, η εμπορική πολιτική της ΕΕ βασιζόταν στις αρχές του ελεύθερου εμπορίου, με βάση και τη διακήρυξη του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) του 1947. Το 2020, όμως, η πανδημία του κορωνοϊού, έδειξε ότι κάποια προϊόντα μπορεί να εξαντληθούν και να δημιουργηθεί πρόβλημα δημόσιας ασφάλειας. Τέτοια ήταν, για παράδειγμα, οι μάσκες, που εισάγονταν στην πλειονότητά τους από τη Μαλαισία. Το αποτέλεσμα τότε ήταν να μείνει η Ευρώπη χωρίς μάσκες.
Επίσης, προβληματισμό στην Ευρώπη προκαλεί η αλλαγή της στάσης της Κίνας. Η χώρα, αφού προσχώρησε το 2001 στον ΠΟΕ, πριν από λίγες εβδομάδες άρχισε να παραβιάζει τους κανόνες και να δημιουργεί αναστάτωση στο παγκόσμιο εμπόριο ατσαλιού. Βέβαια, αυτό ήρθε ως απάντηση στις απειλές των ΗΠΑ, οι οποίες από στενός εμπορικός εταίρος της ΕΕ, έγιναν δεινός ανταγωνιστής και επέβαλαν στα ευρωπαϊκά προϊόντα δασμούς 15%, τους υψηλότερους τον τελευταίο αιώνα.
Αυτές οι αλλαγές στο παγκόσμιο εμπόριο οδήγησαν τις Βρυξέλλες στο να αναπτύξουν την έννοια της οικονομικής ασφάλειας (economic security). Γι’ αυτό και τον Δεκέμβριο του 2025 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα παρουσιάσει τη νομοθετική της πρόταση, που θα βασίζεται στην έννοια της οικονομικής ασφάλειας της ενιαίας εσωτερικής αγοράς, με δικλείδες που θα εξασφαλίζουν την επάρκεια σε συγκεκριμένα κρίσιμα αγαθά για την επιβίωση των Ευρωπαίων.
Πηγή: ypaithros.gr | Συντάκτης: Αλεξανδρής Πέτρος
ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ: Ορισμένα αναρτώμενα από το διαδίκτυο κείμενα ή εικόνες (με σχετική σημείωση της πηγής), θεωρούμε ότι είναι δημόσια. Αν υπάρχουν δικαιώματα συγγραφέων, παρακαλούμε ενημερώστε μας για να τα αφαιρέσουμε. Τα άρθρα που δημοσιεύονται εκφράζουν τον/την συντάκτη/τριά τους και οι θέσεις δεν συμπίπτουν κατ’ ανάγκην με την άποψη του energy942.gr (φωτογραφίες από διαδίκτυο).
