Oταν η αδυναμία σχεδιασμού και ελέγχου βαφτίζεται «σκάνδαλο», πίσω από τους τίτλους περί «υπερδέσμευσης» και «κατάχρησης» κρύβεται ένα αφήγημα θεσμικής ανεπάρκειας, πολιτικής εκτροπής και επικοινωνιακής ενοχοποίησης της πραγματικής παραγωγής και της κοινωνικής εμπιστοσύνης.
Μέσα σε λίγες εβδομάδες, ο μελισσοκομικός κλάδος βρέθηκε από τη χρόνια θεσμική αδιαφορία στη στοχοποίηση. Από την ανάγκη στρατηγικής στήριξης, στην κατασκευή ενός θολού και γενικευτικού αφηγήματος περί «κατάχρησης» και «λαθροχειρίας». Από την απουσία ελέγχων, στη μετακύλιση των ευθυνών στους ίδιους τους παραγωγούς.
Το Σωματείο «Κοινότητα Βιολογικής Μελισσοκομίας» τοποθετείται δημόσια. Με θεσμική ευθύνη, νηφαλιότητα και τεκμηριωμένο λόγο. Υπερασπίζεται την πραγματική παραγωγή, τον επαγγελματία μελισσοκόμο και την ανάγκη ορθολογικού σχεδιασμού πολιτικών για τον πρωτογενή τομέα.
1. Από την αδικία στη στοιχειώδη αναγνώριση
Η μελισσοκομία ήταν για δεκαετίες ο μεγάλος απών της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Χωρίς επιδοτήσεις, χωρίς χρηματοδοτικά εργαλεία, χωρίς θεσμική αναγνώριση. Το 2022, μέσω του Μέτρου 11, για πρώτη φορά η βιολογική μελισσοκομία εντάχθηκε σε πρόγραμμα ενίσχυσης (ΚΑΠ 2023-2027). Ήταν μία καθυστερημένη, ανακουφιστική ωστόσο εξέλιξη, παρά τα μικρά ποσά ενίσχυσης.
Το νέο πρόγραμμα βιολογικής μελισσοκομίας, αντί να εξελίξει αυτήν τη θετική αρχή:
✱ Δεν διορθώνει τις στρεβλώσεις του προηγούμενου προγράμματος
✱ Αποκλείει τους ήδη ενταγμένους και έμπειρους βιολογικούς παραγωγούς
✱ Υπολογίζει την ενίσχυση όχι ανά κυψέλη, αλλά ανά ασαφείς «κατηγορίες κυψελών», τιμωρώντας τους επαγγελματίες με μεσαίες και μεγάλες εκμεταλλεύσεις, ευνοώντας τεχνητές κατατμήσεις και ανισότητες.
Αυτός ο στρεβλός σχεδιασμός που αυθαίρετα ορίζει τα τριακόσια μελισσοσμήνη ως τον μέγιστο επιδοτούμενο αριθμό, οδήγησε παραγωγούς σε απολύτως νόμιμες πρακτικές κατακερματισμού των εκμεταλλεύσεών τους (π.χ. σε συγγενικά ΑΦΜ), ώστε να διασφαλίσουν την ισότιμη μεταχείριση που το ίδιο το πρόγραμμα αρνήθηκε να εγγυηθεί.
2. Από την υπερδέσμευση στην καταγγελία
Το νέο πρόγραμμα βιολογικής (Π3-70-1.6) επιδοτεί τη μετατροπή συμβατικών σε βιολογικούς μελισσοκόμους και, εφόσον η αίτησή τους εγκριθεί, τη διατήρησή τους στο καθεστώς βιολογικής για 6 χρόνια. Τα 160 εκατ. ευρώ αφορούν αιτήσεις, όχι επιδοτήσεις. Ο αρχικός προϋπολογισμός των 18 εκατ. ήταν εξαρχής παντελώς ανεπαρκής λόγω κακού σχεδιασμού.
Ο ίδιος ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, αναγνωρίζοντας τον αυξημένο όγκο των αιτήσεων που είχαν ήδη υποβληθεί ένα χρόνο πριν, είχε ανακοινώσει προφορικά ότι προβλέπεται υπερδέσμευση ποσού άνω των 130 εκατ. ευρώ για τη βιολογική μελισσοκομία, προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες του προγράμματος.
Παρά ταύτα, όταν έγινε γνωστό το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, αντί να τηρηθεί η δέσμευση, το Υπουργείο αναδιπλώθηκε και μίλησε για «κατάχρηση» και «υπερβολές». Πρόκειται για επικοινωνιακή αντιστροφή της πραγματικότητας.
✱ Οι μελισσοκόμοι δεν καθορίζουν το ύψος των ενισχύσεων. Αυτό είναι αποκλειστική αρμοδιότητα του Υπουργείου.
✱ Η συμμετοχή και αίτηση σε προγράμματα είναι θεσμικά κατοχυρωμένο δικαίωμα, όχι ύποπτη ενέργεια. Ως εκ τούτου δεν μπορεί να γίνει δεκτή η ποινικοποίηση στο δικαίωμα αίτησης ένταξης στα προγράμματα, όπως επιχειρείται για λόγους επικοινωνιακής τακτικής.
✱ Οι υπηρεσίες ελέγχου που θα έπρεπε να διασφαλίσουν τη διαφάνεια, ουδέποτε στελεχώθηκαν επαρκώς ή λειτούργησαν με αποτελεσματικότητα.
Η αποτυχία ορθού σχεδιασμού βαφτίστηκε «κατάχρηση» για να μετατεθούν οι πολιτικές ευθύνες σε εκείνους που, στην πραγματικότητα, ακολούθησαν τους όρους του ίδιου του προγράμματος που το ΥπΑΑΤ έχει θεσπίσει.
3. Οι τεκμηριωμένες προτάσεις του Σωματείου από το 2022
Η Σωματείο «Κοινότητα Βιολογικής Μελισσοκομίας» από το 2022 έχει καταθέσει συγκεκριμένες και τεχνικά ρεαλιστικές προτάσεις (Επιστολή της 14ης Οκτωβρίου 2022 και ακολουθούμενη συνδιάσκεψη στο ΥπΑΑΤ στις 17/10/2022), για:
✱ Αυστηρή εφαρμογή της νομοθεσίας,
✱ Εντατικούς και διαφανείς ελέγχους,
✱ Ενιαίο πλαίσιο για τους φορείς πιστοποίησης.
Καταγγείλαμε και δημόσια πρακτικές ορισμένων φορέων πιστοποίησης που υπόσχονταν «μηδενικούς ελέγχους» στην παραγωγική διαδικασία, με σκοπό την εξασφάλιση της επιδότησης, χωρίς να διατίθεται βιολογικό προϊόν στην αγορά, προς αποφυγή τυχόν ελέγχων. Οι αρμόδιοι αγνόησαν τα πάντα. Όταν ήρθε η ώρα της υλοποίησης, το πεδίο ήταν ανοιχτό σε στρεβλώσεις. Τώρα, αντί να αναλάβουν την ευθύνη, κατασκευάζουν ενόχους.
4. Δικαιοσύνη, όχι επιδόματα – Όχι άλλες ευθύνες στον παραγωγό
Η μελισσοκομία δεν ζητά ειδική μεταχείριση, αλλά ισοτιμία. Ο Έλληνας μελισσοκόμος, βιολογικός ή συμβατικός, δεν συγκαταλέγεται στους «προνομιούχους» της αγροτικής πολιτικής.
Η επίθεση που δέχεται, επικοινωνιακή και πολιτική, δεν συνάδει ούτε με την πραγματικότητα ούτε με τη στοιχειώδη θεσμική ευθύνη που οφείλουν να επιδεικνύουν οι κρατικοί φορείς.
Η στοχοποίηση του βιολογικού προϊόντος και του μελισσοκόμου αδικεί έναν κλάδο που λειτουργεί εντός του πλαισίου της νομιμότητας και της επιστημονικής τεκμηρίωσης.
5. Τι προτείνουμε – Στρατηγικός σχεδιασμός με ορίζοντα και αξιοπρέπεια
Αντί για αποδιοπομπαίους τράγους, χρειαζόμαστε όραμα. Προτείνουμε την εκπόνηση μακροπρόθεσμου στρατηγικού σχεδίου για τη μελισσοκομία και τη βιολογική παραγωγή:
✱ Με σαφείς στόχους και σταθερά κριτήρια,
✱ Με συμμετοχή των ίδιων των παραγωγών και τεχνικών φορέων στον σχεδιασμό,
✱ Με εφαρμογή διασταυρωμένων ελέγχων και λειτουργικών μεθοδολογιών,
✱ Με θεσμική προστασία και ανάδειξη της υπεραξίας του προϊόντος.
6. Το διακύβευμα
Η απαξίωση της βιολογικής μελισσοκομίας δεν πλήττει τους «επιτήδειους» – πλήττει τον πραγματικό παραγωγό, την εμπιστοσύνη του καταναλωτή και τη βιωσιμότητα της αγροτικής οικονομίας.
Το ελληνικό βιολογικό μέλι με την τεκμηριωμένη του βιολογική αξία χαίρει διεθνούς αναγνώρισης, διαπρέπει στους παγκόσμιους διαγωνισμούς γεύσης και ποιότητας, και αποτελεί εξαιρετικό παράδειγμα εθνικού προϊόντος που διαφημίζει τη χώρα μας στο εξωτερικό. Οι Έλληνες μελισσοκόμοι είναι θεματοφύλακες της βιοποικιλότητας και εξασφαλίζουν τη διατροφική αλυσίδα μέσω της επικονίασης των μελισσών τους, ενώ συμβάλλουν σημαντικά στο ΑΕΠ.
Το Σωματείο «Κοινότητα Βιολογικής Μελισσοκομίας» δεν δέχεται η πολιτεία να αφήνει από τη μία περιθώρια σε «ημετέρους» για παρατυπίες και από την άλλη να πλήττει με ψευδείς δηλώσεις τον κλάδο και να υπονομεύει τη σχέση εμπιστοσύνης με τους συμπολίτες μας. Υποστηρίζει, προτείνει και διεκδικεί – για τον παραγωγό, τον πολίτη, το περιβάλλον και τον πρωτογενή τομέα.
Η μελισσοκομία δεν είναι πρόβλημα – είναι μέρος της λύσης. Μια λύση βιώσιμη, παραγωγική και αξιόπιστη για το μέλλον της αγροτικής πολιτικής.
γράφει ο Γιώργος Αθανασιάδης, γενικός γραμματέας του Σωματείου «Κοινότητα Βιολογικής Μελισσοκομίας»
Πηγή: ypaithros.gr | Συντάκτης: ypaithros.gr
ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ: Ορισμένα αναρτώμενα από το διαδίκτυο κείμενα ή εικόνες (με σχετική σημείωση της πηγής), θεωρούμε ότι είναι δημόσια. Αν υπάρχουν δικαιώματα συγγραφέων, παρακαλούμε ενημερώστε μας για να τα αφαιρέσουμε. Τα άρθρα που δημοσιεύονται εκφράζουν τον/την συντάκτη/τριά τους και οι θέσεις δεν συμπίπτουν κατ’ ανάγκην με την άποψη του energy942.gr (φωτογραφίες από διαδίκτυο).
