«Όμηροι» ευλογιάς και λανθασμένων χειρισμών της πολιτείας οι κτηνοτρόφοι

Αδιέξοδη δείχνει να είναι η κατάσταση με την ευλογιά σε κομβικές αγροτοκτηνοτροφικές περιοχές της ελληνικής επικράτειας, από την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη μέχρι τον θεσσαλικό κάμπο, καθώς τα κρούσματα της εξαπλούμενης ζωονόσου συνεχίζονται με γοργούς ρυθμούς και φως στο τούνελ δεν διαφαίνεται. Βλέποντας το ζωικό τους κεφάλαιο να αποδεκατίζεται και τη στήριξη από την πολιτεία να μην καλύπτει την πραγματική ζημιά, οι κτηνοτρόφοι, που αυτήν τη στιγμή βιώνουν μια ασφυκτική οικονομική συνθήκη, απευθύνουν κραυγή αγωνίας, υπογραμμίζοντας ότι οι λανθασμένοι χειρισμοί στο κομμάτι της οικονομικής ενίσχυσης των πληγέντων συνιστούν τη χαριστική βολή για εκείνους και την απασχόλησή τους.
ΥΠΑΑΤ με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα μέτρα με βάση τον ευρωπαϊκό κανονισμό, κανείς κτηνίατρος ή κτηνοτρόφος δεν φανταζόταν ότι η ζωονόσος θα συνέχιζε αδιάκοπα την επέλασή της στην περιφέρεια και την υπόλοιπη χώρα, προκαλώντας αδιέξοδο στην αιγοπροβατοτροφία και δείχνοντας την έξοδο σε κτηνοτρόφους που είναι κατ’ ουσίαν άνεργοι, αλλά δεν αντιμετωπίζονται ως άνεργοι.Όσον αφορά τα ενεργά μέτωπα της ευλογιάς, πριν από λίγες μέρες, θανατώθηκαν στη Ροδόπη δύο μονάδες με 800 και 285 ζώα και οι εστίες διαρκώς αυξάνονται, όπως μεταφέρει ο πρόεδρος του Κτηνοτροφικού Συλλόγου Ροδόπης, Δημήτρης Γρηγοριάδης. Ο ίδιος, με έγγραφό του στην περιφέρεια και το υπουργείο, έχει ζητήσει «καταγραφή των ζωοτροφών από γεωπόνους στις μολυσμένες μονάδες», καθώς τις επιλέγουν κυρίως οι συνταξιούχοι συνάδελφοί του.

Επίρριψη ευθυνών από Κουρέτα σε ΥΠΑΑΤ

Σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε χθες το μεσημέρι, Πέμπτη 7/8, ο περιφερειάρχης Θεσσαλίας έκανε εκτενή αναφορά στην ανησυχητική εξέλιξη της επιζωοτίας της ευλογιάς των προβάτων και των αιγών, με αφορμή δημοσίευμα περί ευθύνης της περιφέρειας για την εξάπλωση της ζωονόσου.

Σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν από τον ίδιο και τους συνεργάτες του, το ΥΠΑΑΤ ευθύνεται για τη χρόνια υποστελέχωση και διάλυση των κτηνιατρικών υπηρεσιών, για την καθυστέρηση στην καταβολή των αποζημιώσεων σε κτηνοτρόφους για τις ζωοτροφές και στην καταβολή των λειτουργικών δαπανών της περιφέρειας και στην έλλειψη συνεργασίας του Εθνικού Εργαστηρίου Αναφοράς της νόσου με το Εργαστήριο που ίδρυσε η περιφέρεια στο Κτηνιατρικό Εργαστήριο Λάρισας. Επιπλέον, ο περιφερειάρχης ανέφερε ως αιτία του προβλήματος και την άρνηση των δήμων να υποδείξουν χώρους ταφής.

Πέραν αυτών, ο κ. Κουρέτας υπογράμμισε ότι υπήρξε σημαντική καθυστέρηση στην έγκριση της πρότασης που υπέβαλε η περιφέρεια προ επταμήνου για να προχωρήσει σε μοριακό έλεγχο του σάλιου των αιγοπροβάτων: «Η πρότασή μας εγκρίθηκε πριν από λίγες μέρες. Έχουμε πλέον τη δυνατότητα να βρισκόμαστε μπροστά και όχι πίσω από τη νόσο. Πώς θα ξαναδημιουργήσουν τα κοπάδια τους όσοι έχασαν τα ζώα, όταν διαπιστώνουν ότι η νόσος είναι ανεξέλεγκτη;» διερωτήθηκε.

Όπως συνόψισε ο κ. Κουρέτας, η εξέλιξη της ευλογιάς οφείλεται σε πολλούς παράγοντες, που οι σημαντικότεροι εξ αυτών είναι:

• Παράγοντες για τους οποίους ευθύνεται το ΥΠΑΑΤ:

1. Χρόνια υποστελέχωση και διάλυση των κτηνιατρικών υπηρεσιών από το 2011 και έπειτα.
2. Καθυστέρηση αποζημιώσεων κτηνοτρόφων για τις ζωοτροφές και λοιπές αποζημιώσεις. Η μέχρι στιγμής μη καταβολή αποζημιώσεων για την αναπλήρωση των ζωοτροφών στους κτηνοτρόφους οδήγησε στην αναγκαστική τους έξοδο προς βόσκηση, πράγμα που επιδείνωσε την εξέλιξη της επιζωοτίας και την εξάπλωση της νόσου.
3. Καθυστέρηση στην καταβολή των λειτουργικών δαπανών της περιφέρειας για την αντιμετώπιση της ευλογιάς. Η περιφέρεια, μέχρι στιγμής, έχει λάβει από το ΥΠΑΑΤ, σύμφωνα με την ΚΥΑ Οικονομικών αποζημιώσεων, τις επιλέξιμες λειτουργικές δαπάνες της έως τον Σεπτέμβριο του 2024. Εκκρεμούν οι λειτουργικές δαπάνες του δ’ τριμήνου 2024, που ανέρχονται σε 200.000 ευρώ.
4. Έλλειψη συνεργασίας του Εθνικού Εργαστηρίου Αναφοράς της νόσου με το Εργαστήριο που ίδρυσε η Περιφέρεια στο Κτηνιατρικό Εργαστήριο Λάρισας.
5. Λειτουργία ενός μόνο Εργαστηρίου στο Κέντρο Κτηνιατρικών Ιδρυμάτων Αθηνών.

• Παράγοντες που οφείλονται στη φύση του ιού της ευλογιάς:

1. Ανθεκτικότητα του ιού στο περιβάλλον.
2. Υπερμεταδοτικότητα του ιού.

• Παράγοντες που οφείλονται στη διαδικασία εκρίζωσης της νόσου:

1. Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης του ΥΠΑΑΤ. Σύμφωνα με αυτό, για να προχωρήσει η διαδικασία της θανάτωσης – υγειονομικής ταφής, απαιτείται η επιβεβαίωση του θετικού αποτελέσματος από το Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς στην Αθήνα. Πολλές φορές έχουν παρατηρηθεί καθυστερήσεις στην έκδοση των αποτελεσμάτων που οφείλονται σε διάφορους παράγοντες (καθυστέρηση παράδοσης από courier, συσσώρευση μεγάλου αριθμού δειγμάτων από όλη της Ελλάδα κ.λπ.).
2. Διαδικασία θανάτωσης – υγειονομικής ταφής. Στην ΠΕ Μαγνησίας, στη συντριπτική πλειοψηφία των θετικών εκμεταλλεύσεων λόγω είτε αδυναμίας ταφής εντός των εκτροφών, είτε αδυναμίας/άρνησης των δήμων να ορίσουν χώρους υγειονομικής ταφής, η διαχείριση των θετικών εκτροφών γίνεται με τη μεταφορά τους με την KAFSIS (σ.σ. ανάδοχο εταιρεία του «Προγράμματος περισυλλογής και διαχείρισης ή και αποτέφρωσης κάθε είδους νεκρών ζώων και κατασχεθέντων τροφίμων και λήψη δειγμάτων εγκεφαλικού ιστού από νεκρά βοοειδή και αιγοπρόβατα»), σε εγκαταστάσεις διαχείρισης ζωικών υποπροϊόντων (ΖΥΠ). Με δεδομένο ότι η KAFSIS μπορεί να μεταφέρει και να διαχειριστεί 450-600 ζώα ημερησίως, γίνεται αντιληπτή η τραγική καθυστέρηση που μπορεί να προκληθεί στην εκρίζωση των εστιών.
3. Μη συνεργασία των δήμων για καθορισμό χώρων υγειονομικής ταφής.

Εξοργισμένη η Ομοσπονδία Κτηνοτρόφων

Την έντονη αγανάκτηση και απόγνωση των κτηνοτρόφων της Θεσσαλίας για την κατάσταση που επικρατεί με τη νόσο της ευλογιάς στα αιγοπρόβατα εκφράζει σε ανακοίνωσή της η Ομοσπονδία Κτηνοτροφικών Συλλόγων Θεσσαλίας, εξαπολύοντας βολές για καθυστερήσεις, υποσχέσεις χωρίς αντίκρισμα και προσπάθεια μετάθεσης ευθυνών στους ίδιους τους παραγωγούς. «Εδώ και αρκετούς μήνες χτυπούσαμε το καμπανάκι για την εξέλιξη της ευλογιάς και την οικονομική ασφυξία που έρχεται για τους κτηνοτρόφους. Δυστυχώς, το μόνο που βλέπουμε είναι λύσεις-πυροτεχνήματα και υποσχέσεις που δεν υλοποιούνται», σημειώνει η Ομοσπονδία.

Παράλληλα, καταγγέλλεται έλλειψη σχεδίου και ανεπάρκεια διαχείρισης, ενώ τονίζεται ότι «η διαδικασία της εκρίζωσης –δηλαδή η μαζική θανάτωση των ζώων– είναι ό,τι χειρότερο έχει συμβεί στην κτηνοτροφία τα τελευταία χρόνια. Αν όντως αποκλείεται κάθε άλλη λύση πέραν της εκρίζωσης, τότε το κράτος οφείλει να αναλάβει πλήρως το μεγάλο κόστος που αυτή συνεπάγεται – και όχι να περιορίζεται σε διαπιστώσεις». Σε υψηλούς τόνους, η Ομοσπονδία κάνει λόγο για ολιγωρία στην αποζημίωση των πληγέντων, αλλά και για συσσωρευμένες οικονομικές εκκρεμότητες, που έχουν οδηγήσει σε εξουθένωση τον πρωτογενή τομέα. «Έναν χρόνο μετά, και τα 63 εκατομμύρια ευρώ για τις ζωοτροφές αγνοούνται. Η εξόφληση των βιολογικών και άλλες πληρωμές του ΟΠΕΚΕΠΕ έχουν ‘’παγώσει’’. Και όλα αυτά σε ανθρώπους που έχουν χάσει τον ύπνο τους από την αγωνία και κυνηγούν έναν αόρατο εχθρό», αναφέρεται χαρακτηριστικά. Η Ομοσπονδία απευθύνει προειδοποίηση προς όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, κάνοντας λόγο για το τελευταίο στάδιο αντοχής του κλάδου: «Η αντοχή και η ανοχή μας τελείωσε. Είναι ώρα ο καθένας να αναλάβει τις ευθύνες του. Καμία ελπίδα και κανένα μέτρο δεν έχει ανακοινωθεί για τους ανθρώπους που έχασαν τα ζώα τους. Ο χρόνος τελείωσε. Οι αποφάσεις πρέπει να παρθούν άμεσα», καταλήγει η ανακοίνωση, θέτοντας το κρίσιμο ερώτημα: «Θέλουμε, τελικά, τους κτηνοτρόφους και την κτηνοτροφία ή όχι;»

Πηγή: ypaithros.gr | Συντάκτης: Αμπατζή Μαρία, Γαργαλάκος Νίκος, Θεοδωροπούλου Πόπη, Ρούστας Γιώργος